portret: Klinck

Op de radio Guus Meeuwis met een cover van Dre.

Als je oud wordt en je niet veel meer meemaakt, wordt herinneren een bezigheid. Je gaat rustig zitten graven, met een sigaretje en een kopje koffie. Meestal alleen (er zijn al veel mensen dood natuurlijk) maar soms koppel je geheugens met oude bekenden of vertel je verhalen .

Zolang je niet doodgaat wordt de flitsende film van je leven elke dag herhaald. Het complete menu inclusief de special features. Iedereen aan de kaarttafel kan de plotwendingen zuchtend mee opdreunen. De napret van het andere tijdvak ligt voor hen alleen maar in het nieuwe oude. Subthema’s of figuranten die ze eigenlijk vergeten waren.

Je huis vol souvenirs. De herinnering is van levensbelang. Meubels, prularia alles moet aan vroeger doen denken. Een museum van alles wat belangrijk zou kunnen zijn om de herinnering te voeren. De conservator ben je zelf, elke dag opnieuw zit je de archieven door te spitten. Pas als uiteindelijk ook de herinnering van een toekomst uitdooft in ‘de grote berusting’ gaat alles naar de kringloop. Langzaam maar zeker veegt de geschiedenis haar sporen uit.

Het belangrijke avontuur van Klinck begon toen hij in de Warmoestraat een mof op een ijzeren hek spietste. (Als je jong bent denk je dat je niks kan overkomen.) Wanneer hij met manke Nelis op stap was, gebeurde er wel vaker gekke dingen maar nu had hij het al te bont gemaakt.

Gezocht door de wehrmacht vluchtte Klinck naar het oosten. Hij kon geen papieren laten zien en het duurde dan ook het niet lang voor hij in een werkkamp belandde. Samen met de Russische krijgsgevangenen vermaakte hij zich hier echter prima op de scheepswerf. ( vanaf zijn dertiende was hij opgeleid tot klinker) Af en toe namen verpleegstertjes hen zelfs mee naar de stad om de bloemetjes buiten te zetten. Maar onze Jordanees besloot toch weer te ontsnappen.

Via Tsjecho-Slowakije reisde hij naar Oostenrijk waar hij het tussen Rotterdamse (au!) scheepsbouwers volhield tot de geallieerden eindelijk kwamen. In het Amerikaanse leger kreeg hij toen een baan als tolk.

Hier hapert de herinnering, sporen worden uitgeveegd. Als tolk werd Klinck ingezet bij de bevrijding van concentratiekampen. Vertaalde hun geschiedenis.

Het avontuur eindigt, negentien zesenveertig.

De reparatie van een gebombardeerd droogdok in het IJ luidde tijden van noeste arbeid in. Bij dezelfde baas als vóór de oorlog werkte Klinck mee aan de wederopbouw. Verwrongen staal werd uit de haven gedregd en rechtgebogen. Pas na zeven jaar walsen en klinken kon het droogdok weer gebruikt worden.

In de jaren tot aan zijn pensioen zag Klinck hoe zijn oude beroep verdween. Klinknagels werden vervangen door lassen, kolen door gas. Omdat hij niet stil kon zitten bekwaamde hij zich in alle (nieuwe) facetten van het metaalwerken. Baas zou hij nooit worden. Hij wilde zijn maten niet verbieden wat hij altijd zelf had gedaan. Zijn laatste arbeidskracht investeerde hij als leermeester. Uiteindelijk is zijn droogdok opnieuw gesloopt.

Ondertussen was Klinck getrouwd en had hij zijn kinderen zien opgroeien. Hij was niet veel thuis. Zes dagen per week, tien uur per dag was Klinck te vinden op het dok. Toch had zijn vrouw nooit geklaagd over zijn afwezigheid.Vertragingen in scheepsreparatie kosten nu eenmaal bergen geld, zodat iedereen moest blijven tot een schip weer uit kon varen. Voor zijn vrouw bleven alleen de zondagen over.

Pas na een herseninfarct zou Klinck nooit meer van haar zijde wijken. Het infarct had haar hersenen vernietigd. Ze kon niet meer praten en belandde in een rolstoel. Acht jaar lang verzorgde hij zijn vrouw thuis. Als het mooi weer was, zette hij de rolstoel tussen haar geliefde bloemen. Hij waste haar, kleedde haar en legde haar te slapen. Altijd in stilte.

Breekbare porseleinen tafereeltjes. Romantische ontmoetingen van gepoederde Franse adel. Hoepelrokken en pruiken. Duitse herderinnetjes. Vaasjes, kannetjes en laarzen. Klinck poetst nog elke week de verzameling beeldjes van zijn vrouw. Hij kan niet stil blijven zitten.

Can Valium Cause Anxiety
Valium And Medical Malpractice
Tramadol And Light Headedness
Valium Recreational Use
Tramadol Lowest Prices
Buy 10mg Valium Online
Xanax Buy On Line
Valium Online No Prescription
Ambien Free
Smoking Valium
Ambien Sleep Aid
180 Tramadol Cheap
Dosage Tramadol In Veterinary Medicine
Ambien Assistance Program
Tramadol Best Price Oversea
Buy Xanax Illegally
Medicine Xanax Dosage
Tramadol Drug Info
Tramadol 120 Tablets
Tramadol Cheap Fast No Prescription
Tramadol Standard Dose
G3719 Xanax
Ambien Sexual Side Effects Hard Erections
Information On Abuse Of Valium
No Order Prescription Xanax
Ambien Free Trial
Taking Expired Tramadol
Ambien Cr Effects Side
Tramadol Expiration
Buy Tramadol Online Without Prescription
Xanax 500mg
Healthline Search Results For Xanax
5mg Ambien
Legal Xanax
Ambien Cr Dosag
Valium Alcool
Muscle Relaxer Xanax
Tramadol No Prior Overnight
Valium Doseage
Cheap Get Online Prescription Tramadol Without
Picture Of The Pill Valium
Buying Generic Valium
Valium Highs
5mg Xanax
Buy Tramadol With Paypal
.25 Mg Xanax Urine Test
Xanax Drug Test How Long Clear
No Fax Payday Loan Tramadol
Pfizer Xanax Information
Valium To Order
Order Tramadol Cod
Rehab For Ambien
50mg Tramadol Pill
2000 Buy Daily Feb Statistics Tramadol
Xanax Withdrwal Symtoms
Is Tramadol Tested For In Urinalysis
Can Long-term Ambien Use Cause Depression
Information Instructions Patient Tramadol Ultracet
Xanax Alcohol
Ambien Serotonin Syndrome
Effects Ambien
Tramadol Acetaminophen Uses
Order Xanax Overnight Shipping
Canadian Pharmacy Ambien
Real Valium
Effects Of Valiums
Valium Dosing
Ambien Muscle Relaxer
Buy It Site Xanax
Tramadol Equivalent
Tramadol Side Effects On Dogs
Doctors Prescribing Xanax
Fedex Xanax Valium
Robert Mcfarlane Valium
Information About Ambien Zolpidem
Color Of Valium Tabs
Pictures Of Valium 7 5
Lortabs Xanaxs Get Drugs Online
False Positive Pcp And Tramadol
Tramadol Valium Combination
Buy Tramadol Tension Headache
Drug Information Keyword Tramadol
Xanax Withrawal
Overdose Ambien
Atkins Diet Menu Buy Tramadol
Xanax Online Pharmacies That Accept Mastercard
Tramadol With Ssri
Tramadol Price
Drug Tests Xanax
What Color Is Ambien Tablet
Ambien Buy Ambien Online Imc Print
Ambien Fedex
Xanax And Overnight And Delivery
Ambien Death Overdose
Overseas Tramadol Online Pharmacy
Sleep Aids Lunesta Ambien Restoril
Ambien Toxic Dosage
Long Term Effects Of Xanax Use
Valium Dizziness
Ambien 10 Mg Cause Numbness
Drugs From Canada Xanax
Pill Identification Xanax
Contraindications Of Xanax With Cymbalta
Tramadol 120 Ea Cheap
Ambien Drug Abuse
Xanax 10 Mg
Lowest Cost For Veterinarian Tramadol
Doctor Xanax
Ambien And Weight Gain
Vicodin Prescription Buy Now Tramadol
Ambien Cr Long Term Use
Ambien Sex
Nofx Pump Up The Valium Lyrics
Xanax Price
Tramadol Pain Pill Side Effects
Cheap Cod Tramadol
Image Of Xanax
Order Ambien Cod
Overseas Tramadol Cheap
Generic Ambien Without Prescription
Vet Meds Tramadol
Tramadol Online To Florida With Mastercard
Ativan Xanax
Order Xanax With No Prescription
Buy Cheap Discounted Tramadol
180 Tramadol
Cheap Valium Without Prescription
Ambien Ativan Klonopin Dosage Withdrawl Detox
Ambien Trip
Xanax Effexor Opoids
Ambien And Liver
Buy Here So Tramadol
Purchase Generic Ambien Cr Online
Xanax For Ocd
Valium Half Life
Generic Name Ambien
Ambien Cr Cutting In Half
Tramadol Pain Med
Xanax Gaba Receptors
Took 50 Xanax
Xanax Online 2mg
Tramadol Non-narcotic
Drug No Prescription Valium
Xanax Alcohol Interaction
Tramadol Po Box
Valium Side Effects In Elderly
Ambien Qoclick Shop
Xanax How Long In System
Ambien Buy Cheap Delivery Line Overnight
Physician’s Desk Reference Xanax Purepac Photo
Ic Tramadol Hlc
Tramadol Hydrochloride Acetamin
Purchase Ambien Prescription
Ambien Cause Snoring
Valium Dosis
Lyrical And Tramadol Contraindications
Effects Of Tramadol
Valium Uses For
Ambien Manufacturers
B Ambien B
Valium Detoxification
Tramadol Drug Class
Xanax Codeine Interaction
Tramacet Tramadol
Pdr Prescribing Information On Xanax
Mixing Ambien With Tylenol
Dosing For Xanax
Ambien Pancreatic Cancer
Xanax Bar Effects
10mg Ambien
Xanax Abuse Stoies
Xanax Slang Terms
Symptoms Of Valium Use
Pet Dosage For Tramadol
50mg Tramadol Images
Drugs Similar To Xanax
Pill 536 93 Tramadol
Is Ambien Addictive
Xanax Strenght Doses
Buy Xanax Xr
Affect Ambien Cr Side
Females Being Prescribed Valium
Ambien 0a
Viagra Ambien Gifts
Tramadol Libido
Ambien Rss Feed
Klonapin Xanax
Xanax Party Drug
Valium Mediciation
Neurological Injury Ambien
What Does Tramadol Hcl Do
Flomax Ambien
Indication Of Tramadol
Buy Xanax Fedex Delivery
Ambien From Canadian Drug Store
Ambien Withdrawal Symptom
Generic Xanax Description
Buying Xanax
Tramadol And Hydrocodone
Ambien Delivery Express Federal Generic Overnight
Pregnancy Xanax
Xanax Detectable Drug Screen
Overdose Of Valium
Ambien Oversears
Tramadol Show Up On Drug Test
Valium Gas
Ambien Heart Problems
Ambien Cr Dependency
Breast Feeding While Taking Xanax
Xanax In Drug Tests
Generic Ambien Pricing
Xanax Online Cheap
Xanax Before A Speech
Janet Makinen Ambien Settlement
Ambien And Alcohol
Muscle Spasm Valium
Xanax Cheap Cheap Cheap
Tramadol Online Free Consult Cheapest
Cost Of Valium Vs Diazepam
Valium Pharmacy
No Prescription Valium Online
Best Tramadol Prices
Free Sample Xanax
Increase The Effects Of Tramadol
Getting Off Xanax Using Natural Supplements
Xanax Post Acute Withdrawl Syndrome
Long Term Side Effects Of Ambien
Ambien Aide Effects
Description Tramadol Hcl-acetaminophen Par
Valium Uses
Ultram Drug Testing Tramadol Hours Positive
Xanax Cats
Tramadol Overnight Best Price
Buy Cheap Valium
Xanax Sr Picture
Buy Valium Online No Prior Prescription
Grapefruit Juice Xanax
Valium For Insomnia
Valium For Muscle Spasm
Bad Xanax Trips
Tapering Oxycodone With Tramadol
Xanax Tab 0.5mg Quality Care
Xanax And Pregnant
Ambien Effects Pregnancy
Cheap Xanax Bar
Ambien Cr Online Pharmacy
Ambien Cr Best Price
Breast Mri Valium
European Roche Valium
Drug Classification Tramadol
Nonformulary Tramadol
Valium Over The Counter
Seredyn Xanax
Caribbean Valium Plant
Mixing Benadryl And Ambien
Weaning Cat Off Valium
Hydrocodone And Tramadol Mixed Together
Zolpidem Ambien Law
Xanax Online Without Prescription
Hsn Tramadol
Ambien Crash Morning
Photo Of Generic Xanax
Order Ambien Cr Online
Xanax Clodopins
Bbw Mmf Sick Xanax
Effects Side Symptom Xanax
Ambien Taste Side Effects
Order Xanax No Prescripti
Side Effects Wotj Ambien Cr
Prescription Xanax
Doctor Online Xanax
Chat Boards About Ambien
Tramadol Pics
Xanax Oral Swab Saliva Test
Tramadol Ship Usps
Increases Tramadols
Drug Screen Tramadol
Drug Interaction Ambien
Synthesis Of Xanax Xr
Xanax For Achohol Withdrawl
Tramadol Urine Test
Over Dose Of Ambien
Valium Helps Obsessive Thoughts
Tramadol And Florida
Tramadol Night Sweats
Valium 5
Drug Interaction Cocaine And Xanax
Xanax Dosage For Panic Attacks
Is Tramadol Like Oxycodone
Apnea Ambien
Buy Ambien Overnight Delivery
Benefits Of Taking Valium
Ambien Mastercard Overnight
Buying Xanax Online
Sleeping Medication Ambien Sleep Walking
Tramadol Itching
Xanax And Acne
Xanax Public Speaking Panic Attack
What Is The Structure Of Ambien
Consultation Online Physician Xanax

woonachtige bewegingen (2)

De leefwereld die satellieten ons voorschotelen, is geen wereld van gebeurtenissen. Media die ergens over berichten, maken van gebeurtenissen namelijk actualiteiten. We staan er niet meer bij stil dat de wereld tegenwoordig voor een groot deel uit die actualiteiten bestaat. We zien het nieuws gewoon als een raam op de wereld.

Wanneer je een beetje moeilijk gaat doen is het allemaal al snel niet meer zo voor de hand liggend. Het nieuws is dan niet zomaar een raam met een groots uitzicht. Het raam is niet eens gemaakt van glas. Tussen de gebeurtenis en de actualiteit ligt een ingewikkeld systeem van elektronica en culturele (bijv. journalistieke) praktijken. De transformatie van gebeurtenis naar actualiteit blijkt een stuk ingrijpender dan we meestal denken. De media geven onze leefwereld een bijzondere gestalte

Iedereen weet dat de pers niet altijd zo neutraal is als ze zou willen zijn. Het enige wat je hoeft te doen om dit te ontdekken is een beetje zappen. Fox news zal een oorlog in Irak anders verslaan dan Al Jazeera. De Nederlandse pers heeft een andere insteek dan de Russische. In die zin zijn media altijd partijdig of subjectief. In berichtgeving vindt er dus al een transformatie plaats waar we allemaal bekend mee zijn: een objectieve gebeurtenis wordt subjectief.

Maar de transformatie ligt nog dieper. Alle verschillende manieren om een gebeurtenis te verslaan hebben toch een hoop gemeen. We herkennen ze allemaal als nieuws of berichtgeving. Ze produceren allemaal actualiteiten. In die gemeenschappelijke productie ligt de transformatie waar ik op doel: het actualiteit worden van de gebeurtenis.

Dat een gebeurtenis op een specifieke manier ingekleurd wordt, was een subjectieve verandering. Maar het ‘actualiteit worden’ dat daaraan voorafgaat, is een objectieve verandering. De wereld van gebeurtenissen wordt de wereld van actualiteiten. Hoe ingrijpend verandert een gebeurtenis daar dan mee?

De eerste ingrijpende verandering is dat de actualiteit zorgwekkend is. ‘Nieuwswaardig’ is bijna synoniem met ‘zorgwekkend’. (Ook hier hoef je maar even rond te zappen of de krant open te slaan). De wereld van actualiteiten is een wereld van (dreigende) rampen, oorlogen en (maatschappelijke, politieke of klimatologische) problemen. Je kunt zelfs beweren, zonder daarmee een journalist tegen je in het harnas te jagen, dat goed nieuws geen nieuws is. Hart van Nederland is geen ‘echt’ journaal.

De tweede ingrijpende verandering maakt van een gebeurtenis (naast een actualiteit) tegelijk een realiteit. Wat geen actualiteit is, lijkt voor flexibele nieuwskijkende mensen niet te bestaan. En we zijn allemaal fervente nieuwskijkers. (we zijn verslaafd aan bezorgdheid) Het idee dat we hebben van het grootste deel van de wereld krijgen we bijna uitsluitend via actualiteiten. Actualiteiten zijn daarmee ook alles waarmee we ons een idee over de wereld kunnen vormen. We hebben onze lichamelijke aanwezigheid in die wereld uitbesteed aan het nieuws.

Onze leefwereld is ook een stuk groter geworden sinds de massamedia ons actualiteiten verschaffen. We moeten tegenwoordig rekening houden met delen van de wereld die vroeger praktisch niet bestonden.

Daarbij heeft de actualiteit ook nog eens de reputatie de waarheid te belichamen. We controleren bijvoorbeeld of iemands overtuigingen wel kloppen door naar het nieuws te kijken. Actualiteiten vertellen ons wat er écht in Irak gebeurt.

Een leefwereld van actualiteiten is zodoende realiteit omdat ze dingen aan onze leefwereld toevoegt die er anders niet zouden zijn (in ieder geval niet in onze ervaring) en tegelijk de toetsteen is van hoe het nu allemaal werkelijk in elkaar zit.

De laatste ingrijpende verandering die met de transformatie van gebeurtenis naar actualiteit gepaard gaat is passievering. Er gaat van actualiteiten een passieverende werking uit; onze aanwezigheid is niet alles dat we uitbesteden.

Een gebeurtenis moeten we nog interpreteren. In een interpretatie bedenken we ons hoe en waarom ze plaatsvindt en wat de (mogelijke) gevolgen zijn. Wat is het belang van een gebeurtenis, wat betekent ze voor ons, hebben we het wel goed gezien? etc.

In het geval van actualiteiten wordt deze interpretatie (voor een groot deel) uitbesteed. Van interpreten worden wij dan nieuwsconsumenten. In de transformatie naar actualiteit wordt een gebeurtenis altijd geredigeerd. Ze worden door redacties ingepast in een geschiedenis, verhaal of context. Er wordt met een bepaalde blik gekeken, van een belanghebbende groep bijvoorbeeld. De actualiteit moet onderhoudend zijn en wordt gestyled om in een programma te passen. Soms krijgt ze een ideologisch jasje of een ondertoon.

De actualiteit maakt ons toeschouwers i.p.v. deelnemers. Actualiteiten zijn massaal. We zijn maar een van de vele omstanders bij een actualiteit. In een groep mensen bij een verdrinkpartij zullen maar weinig mensen zich persoonlijk geroepen tot een reddingsoperatie. Voor de omstanders van een actualiteit gaat misschien hetzelfde op. Ze zullen zich niet snel geroepen voelen tot een reactie.

De laatste manier van passievering ken je waarschijnlijk ook wel. De wereld van actualiteiten is een wereld van zorgwekkende berichten. Als alles zorgwekkend is, is niets meer zorgwekkend. Al die actualiteiten stompen ons met andere woorden af. We worden immuun voor ellende.

Na deze moeilijkdoenerij blijkt dus dat het nieuws ons niet bepaald een heldere kijk op de wereld verschaft. Voordat een gebeurtenis nieuws is, wordt zij eerst een actualiteit. En deze transformatie is zorgwekkend, realiteit producerend en passieverend. Dit blijft voor flexibele mensen, die het nieuws gebruiken om zich te oriënteren in hun leefwereld, natuurlijk niet zonder gevolgen. Ook niet als ze uit echte ramen kijken naar wat zich er in hun buurt afspeelt. Hier ontvouwt zich soms een zorgwekkende realiteit waar ze zelf slechts toeschouwers in zijn.

Foto’s online

Onlangs heeft de fotograaf Casper Rila een aantal portretten gemaakt van bewoners van het blok. Deze foto’s staan inmiddels op de website. Klik hier voor een overzicht van alle portretten.

_mg_3214.jpg_mg_3134.jpg

portret: Y-sulo

Als Y-sulo nadenkt, pruilt zijn onderlip. Een beteuterd gezicht. Hij is een Turkse gastarbeider van het eerste uur. Uit een tijd waarin zelfs de shoarma nog niet ingeburgerd was. Veertig jaren loondienst hebben zijn gedrongen lijf geen goed gedaan. Hij loopt moeilijk en klaagt in gebrekkig Nederlands over pijnlijk weer. Wanneer de zon schijnt, staat hij buiten in haar licht. De stoep aan de overkant ligt op het zuiden.

Met zijn vrouw (hij is weduwnaar) is ook zijn vrolijkheid verdwenen. Alles wat overbleef, was een geraamte van routine. Zonder vlees of zachte delen. In het begin voelde hij zich verloren. Zijn vrouw zorgde altijd voor de kinderen. Maar mensen wennen aan alles. Ook aan ingewikkelde dingen.

Met zijn gehandicapte zoon woont hij al een paar jaar in een aangepaste woning. Het huishouden doet hij alleen. Als zijn zoon vrij is, luistert hij op zijn kamer naar harde muziek. Het valt Y-sulo niet mee om hem iets anders te laten doen. Dit frustreert hem wel eens. Junior is toch al vijfentwintig.

Het is koel in hun appartement. Altijd een paar graden kouder dan buiten. Woningen op de begane grond zijn altijd koud, weet Y-sulo. Hij draagt binnen daarom altijd een fleece-muts. Pas bij strandweer zet hij hem af.

Vroeger vond hij de tuin een zegen. Maar het tuinieren is hem te zwaar geworden. De moestuin is al jaren leeg en het terras begint te verzakken. Alleen de rozen staan er nog.

Er is geen achterom. Bij brand loopt de enige ontsnappingsroute via de rozenstruik langs de schutting. De doorgang wordt versperd met prikkeldraad om ballenhalers buiten te houden. Als Y-sulo zich daar doorheen kan wurmen, staat hij pas op de gemeenschappelijke binnenplaats. Hier zal hij uren aan zijn lot worden overgelaten. Er moet dus eigenlijk een poort komen.

Vanuit een tuin kan er ook zomaar ongedierte het huis binnendringen. Hij heeft zelfs wel eens een valse kat het huis uit moeten jagen (met een lange stok). Het valt mee dat er nog geen kakkerlakken in de keuken zitten.

In de woonkamer liggen twee stukken vloerbedekking. Tapijt en linoleum. Er staat een witgeschilderd werktafeltje. Met een schuifapparaatje vult Y-sulo’s zoon hier sigarettenhulzen met shag. Zelf rookt hij bijna niet meer. Het mag niet meer van de dokter. Ze schreeuwen tegen elkaar, maar zonder echt ruzie te maken. -mannen onder elkaar

portret: Zazkia

Zazkia’s internetprofiel:

leeftijd: 25

laatst bekende locatie: Insulindeweg

beroep: publicist

interesses: nagelbijten, bloggen, schrijven, politiek, Europa, grindcore, verlangen naar wat er niet is en Tsjechië.

Sommige mensen houden niet van opruimen. Iets zoeken betekent voor hen vaak een volledige herschikking van hun bezittingen. Zazkia is zo iemand. Haar appartement verkeerde in een constante staat van herinrichting. De muren zijn geërodeerd onder het slopende geweld van talloze spijkers. Boeken, printjes en andere verpakkingsmaterialen bedekten de grond. Op sommige toch al onbegaanbare plaatsen (naast leeggehaalde kasten of onder tafels) waren ze op hoopjes geveegd om looppaden te creëren. De vondsten van de afgelopen tijd lagen in hoge stapels op haar schrijftafel.

Waarschijnlijk ligt de basis van deze rotzooi in haar verlangen naar wat er niet is. Opruimen verschaft een helderheid waarin het verborgene verbleekt. Voor opgeruimde mensen is alles al aanwezig maar voor de Zazkia’s valt er nog iets te ontdekken.

Vandaag staan bovenin het trappenhuis de restanten van Zazkia’s leven. (Datgene wat er niet meer van in de aanhanger paste.) Ze heeft er zeven jaar van in het blok versleten. Gedurende die tijd is ze, zoals de meeste studenten, dikker en wijzer geworden. Nu verhuist ze eindelijk naar den Haag, op zoek naar de grote politiek. De dozen neemt ze ook nog mee om in haar nieuwe huis weer leeg te kunnen kiepen.

speelbaar

afb061.jpg
In een offensief van de deelgemeente zijn onlangs vier leefbaarheidstellingen ingenomen. Zij bevinden zich ten zuiden van de Insulindeweg en ten westen van de Molukkenstraat. Het verkeer heeft zich uit enkele straten terug moeten trekken zodat er ruimte ontstond voor pleintjes. Een van deze pleintjes aan de frontlinie, de Minahassastraat, grenst aan mijn blok.

Het ontwerp van de nieuw verrezen speeltoestellen is hier nogal in het oog springend. In een grote ovale verhoging met daarop een rubberen valmat zijn twee minimalistische sculpturen geplant: een cirkel en een paal.

Misschien was het de designer alleen maar om de vorm te doen maar lustig interpreterend kom ik al snel uit bij een of andere diepe tegenstelling: circulaire versus lineaire tijdsbegrippen of het mannelijke versus het vrouwelijke.

Zoals we echter allemaal weten zijn zowel peuters als kleuters cultuurbarbaren met weinig tot geen belangstelling voor abstracte kunst. De tekeningen die ze maken zijn altijd figuratief: voorstellingen van alledaagse taferelen of illustraties van fantasieën en verhalen. Het ergste wat je over hun kunst kan zeggen is dat ze niet lijkt.

Kinderen beoordelen de speeltoestellen dan ook domweg op hun speelbaarheid. Nadat ze een tijdje verward naar de cirkel en de paal hebben gekeken en hen misschien kort hebben aangeraakt, laten ze zich gewoon herhaaldelijk op de rubberen mat vallen. Een creatieve enkeling draait hierbij eerst een paar keer om de paal tot hij dol is, wars van diens diepe betekenis.

Enkele ouders zijn bij deze observaties tot de conclusie gekomen dat voor hun kinderen ‘leefbaar’ dus meer van doen heeft met ‘speelbaar’ dan met ‘esthetiek’. En om ook de gemeente hiervan te overtuigen zijn we vorige week met een petitie naar de wethouder gegaan. Deze zal tactisch overleg plegen met zijn staf en binnenkort een nieuwe strategie voorleggen aan de buurtbewoners…

beweeglijke woonachtigheid (2)

Er lijkt dus niet veel over van het buurtleven. Flexibele mensen zijn niet meer zo honkvast. Hun sociale betrokkenheid is uitbesteed aan instanties. En deze bewegen zich, net als hun clientèle, ver buiten de buurtgrenzen. De identiteit van een buurt zoals we die vroeger kenden is veranderd. In sneller dan snel tijden was ze niet vluchtig genoeg. De mensen in de buurt veranderden, de gebouwen veranderden, de instanties veranderden en plannen voor herstructurering veranderden terwijl ze uitgevoerd werden. In plaats van de oude stugge identiteit die een stempel drukte op iedereen die er opgroeide, hebben buurten nu een flexibele identiteit: een imago.

De Jordaan is een hippe wijk met leuke cafeetjes. We komen er graag omdat het zo’n authentieke volksbuurtuitstraling heeft met al die kleine huisjes.

Voor Nederlanders is de grachtengordel een statussymbool. Een grachtenpand is een paleis: het ademt rijkdom, roem en macht. (De Efteling is sinds vorig jaar niet meer het grootste attractiepark van Nederland: de rondvaartboten verkochten net iets meer kaartjes. Voor toeristen lijkt het centrum van Amsterdam blijkbaar een openlucht museum.)

Spangen is berucht. Deze buurt loopt over van drugdealers en heroïnehoeren. Een bekende Rotterdamse politicus noemde het zelfs een no-go area. Het is een levensgevaarlijk getto.

In Diemen-zuid wordt heel wat afgehip-hopt.

In het centrum van Maastricht viert men nog carnaval zoals dat ooit bedoeld was. De coffeeshops doen er ook goede zaken.

De Indische buurt is een probleemwijk. Ze wordt getergd door rassenrellen en radicalisering. Binnenkort komt hier echter verandering in; er is al een nieuw imago in de maak. “de Indische buurt: levendig brutaal afwisselend en gezellig.? Vlakbij de dappermarkt “wereldmarkt? en met de Javastraat als “mediterane winkelboulevard?.

De verschillen tussen identiteit en imago worden duidelijk als je kijkt naar hoe ze bewegen. Identiteit beweegt zich naar binnen en een imago beweegt zich naar buiten.

Een identiteit van een buurt is vooral naar binnen gericht. Ze zorgt ervoor dat een buurt hetzelfde wordt en hetzelfde blijft. Identiteit beweegt een buurt naar gelijkheid of overeenstemming. In de buurt leven bepaalde idealen en ideeën die bewoners overnamen en hun doen en laten in een bepaalde vorm goot. Op die manier had het buurtleven vroeger zo’n impact op het de levens van de bewoners.
Identiteit zorgt er zo ook voor dat een buurt hetzelfde blijft. Invloeden van buitenaf of afwijkende idealen worden afgezwakt of ingepast. Door de jaren heen blijft de identiteit zo gewaarborgd.

Het imago van een buurt is juist naar buiten gericht. Het effect van een imago wordt in eerste instantie vooral ‘gevoeld’ door mensen die er niet wonen. De bewoners kunnen zich wel spiegelen aan het beeld dat de buitenwereld van ze heeft maar dit beeld hoeft niet overeen te komen met hun eigen (gezamenlijke) idealen of ideeën. Vaak belicht een imago maar een paar facetten van een buurt of is het zelfs helemaal fictief.
Een imago is ook naar buiten gericht omdat het veranderlijk is. (Als een imago verandert wordt het iets wat het nog niet is: het verandert in iets dat buiten het oude imago ligt.) Soms is een imago zo veranderlijk dat een buurt tegelijkertijd meerdere imago’s heeft. (de grachtengordel)
Buurtbewoners die zich spiegelen aan de steeds veranderende imago’s veranderen zelf ook. Ze passen zich aan hun spiegelbeelden aan. (“jezelf blijven? betekent voor flexibele mensen niet “vasthouden aan je identiteit? maar “veranderlijk blijven, je niet identificeren met een specifiek imago?)

beweeglijke woonachtigheid (1)

Beweeglijke woonachtigheid. (1)

Ook in de buurt vind je beweging, zoveel beweging dat je misschien niet eens meer over een knooppunt kan praten.

Nog niet zo lang geleden lag het knooppunt van je leven aan banden. Als je in een buurt
geboren was, zou je er waarschijnlijk ook zijn doodgegaan. Gedurende je leven werd je in ieder geval sterk beïnvloed door het buurtleven. Hier ging je naar de kerk, de voetbalclub, naar school en je haalde je vader er uit de stamkroeg. Er was een uitgebreid roddelcircuit en je ouders gingen misschien wel naar een socialistische of anders verzuilde bijeenkomst. Iedereen kende iedereen en men hield elkaar een beetje in de gaten. (je kent het wel: samen leven samen werken.) Voor flexibele mensen is zo’n buurt natuurlijk onleefbaar.

Dingen veranderen sneller dan vroeger. De processen van verandering veranderen zelf ook weer sneller. We leven in een tijd van versnelling. Je moet je ogen en oren goed open houden voor de laatste ontwikkelingen, hypes, revoluties, modes en doorgroeimogelijkheden. Als je dit niet doet kom je al snel achter te liggen. Niet dat je daarmee verloren bent; met een stoomcursusje hier en daar en wat goede mental coaching doe je gelukkig zo weer mee. Zelfs burnouts en andere gestoorden kunnen meestal nog wel gereviseerd worden.

Al deze versnelling heeft ook impact op het wonen. De bewegingen van de bewoners beperken zich niet meer tot de buurt. Je hangt hier hooguit nog wat rond, doet er wat boodschappen en laat de hond uit. Je werkt ergens anders. De voetbalvereniging is verhuisd naar een sportcomplex buiten de stad en je vriendenkring is meestal alleen mobiel te bereiken. Je ambities om de wereld te veranderen beantwoord je met een Greenpeace lidmaatschap. Waarschijnlijk zul je nog wel een paar keer verhuizen, voor je werk, voor je kinderen of omdat je huis gesloopt wordt. De banden die je met je buren hebt zijn dus ook niet meer zo sterk. (gelukkig maar want buren heb je niet voor het uitkiezen)

Een buurt is minder een gemeenschap geworden. Met het losser worden van buurtbanden is bijvoorbeeld de sociale controle verminderd. Dat betekent niet alleen dat je niet meer ‘gecorrigeerd’ wordt door de buren maar ook dat de buren niet meer zo snel bezorgd zijn. Ze controleren niet meer of het wel goed met je gaat en zijn niet meer zo behulpzaam als vroeger. Niemand schrobt nog zijn stoepje.

Er zijn natuurlijk nog wel sociale bewegingen. Net zoals bewoners houden deze zich gewoon niet meer aan de buurtgrenzen. Ze zijn ook flexibel geworden. Sociale controle en betrokkenheid zijn uitbesteed aan instanties die overal actief zijn:
De politie en stadstoezicht houden de mensen in het gareel. (soms zelfs op afstand, met camera’s) Milieudiensten maken de straten schoon. Woningcorporaties en dienstverleners onderhouden je huis en het plantsoentje op de hoek. Thuiszorg en maatschappelijk werk bekommeren zich voortaan om je welzijn. Voor overige bewegingen worden allerlei tijdelijke belangenverenigingen en commissies opgericht.

Al deze instanties bewegen (in herkenbare auto’s en uniformen) net als de flexibele mensen, de buurt in en uit. In de oude buurt was iedereen nog verantwoordelijk voor sociale bewegingen. (voor wat hoorde wat en als jij het niet deed werd er niets gedaan.) Tegenwoordig zijn de flexibele sociale bewegingen misschien nog wel socialer dan sociaal, want je hoeft er (bijna) niets voor terug te doen: ze zijn een buurtservice geworden.

Woonachtige bewegingen

Mensen willen rustig kunnen wonen. Maar wat is dat eigenlijk, rustig wonen?

huiselijk:
Als we thuiskomen, kunnen we ons met een kopje thee warmen aan de haard. We zijn beschut tegen het weer en de drukte van de dag. We komen ongestoord tot onszelf in een knusse en intieme sfeer. We genieten samen de maaltijd.

stichtelijk:
Een woning is de veilige thuishaven van het gezin: een fundament voor de ‘hoeksteen’ die het gewicht van de samenleving torst. Thuis is het veilig. We kunnen er op rekenen en op terugvallen.

praktisch:
Wonen is een nogal basaal gebeuren. Een ankerplaats is een van onze basisbehoeftes. (naast bijvoorbeeld eten, een stukje liefde en een mobieltje) En dat is ze al sinds onze voorouders, tienduizend jaar geleden, de eerste nederzettingen plantten. In de formule ‘naam en adres’ wordt je ankerplaats nu zelfs permanent aan je identiteit verbonden. Zonder adres ben je niemand. Zelfs uitkeringtrekkers hebben er een.

Maar als je een beetje oplet, komt in al die rust en vastigheid beweging. De oase van rust is namelijk tegelijk het epicentrum van je leven: het knooppunt van allerlei ‘woonachtige’ bewegingen:

Wonen is samenkomen, het samenkomen van levens. De bewegingen van deze levens worden in het wonen georganiseerd. Het gezin ordent ze in een hiërarchie. De organisatie gaat niet altijd vanzelf. Geen ruzies lopen hoger op dan die met je huisgenoten; levens die samenkomen en botsen. Er zijn huisregels die het binnenkomen en uitgaan organiseren. Maar samenkomen betekent ook bezoek krijgen, en we krijgen veel bezoek: familie, deurwaarders, inbrekers, geliefden, het energiebedrijf, collectanten, buren, leraren, Sinterklazen enzovoorts.

Wonen is ook het komen en gaan van objecten. Het verzamelen. We brengen tegenwoordig veel van onze tijd door met consumeren. Veel van die consumpties nemen we mee naar huis. De verzamelingen die we zo aanleggen stralen iets uit. Ze zeggen iets over wie we zijn: wat onze smaak is bijvoorbeeld, hoeveel we verdienen of bij welke groep we horen Binnen een paar jaar worden veel van deze objecten vervangen en straalt onze woning opnieuw.
Maar in de ingelijste herinneringen en de objecten die een ‘speciale’ betekenis voor ons hebben dringt het verleden zich aan ons op. Ook het verleden beweegt je. Ze sleuren je terug naar tijden dat naasten nog leefden en kinderen nog jong waren. Maar ze duwen je ook vooruit, ze oriënteren je. Sommige dingen staan symbool voor je dromen en je diepe verlangens.

Wonen is grenzen stellen. Een woning is een privé-domein. Met sloten worden dingen daar buiten gehouden, je huis is je koninkrijk. Tegelijk met het privé-domein ontstaat er echter ook een publiek domein. Het domein waar alles van iedereen is en waar we allemaal toegang toe hebben. Daarom moeten er ook dingen binnen worden gehouden: een pornocollectie, een gevaarlijke politieke overtuiging of een loonstrookje. Wonen is dus niet alleen uitstralen maar ook verbergen.

De laatste woonachtige bewegingen (voor nu) flikkeren als je ’s avonds op straat loopt tegen de muren en plafonds van bijna alle huizen. Het is het licht van de informatie die via kabels en schotels onze huizen wordt in-, en uitgepompt. De tv en de computer brengen de wereld aan huis. Met de computer kunnen we ons zelfs naar virtuele werelden verplaatsen. Hij verschaft ons toegang tot een gigantisch netwerk van informatiestromen. We kunnen contacten leggen, handel drijven en gemeenschappen vormen. Als het nergens op het net te vinden is bestaat het niet: Wonen is dus ook online zijn.

het trappenhuis van Babel

Wat me tijdens mijn huisbezoeken tot dusverre het meest is opgevallen aan deze woonbatterij, is de heterogeniteit van zijn bewoners. Bijna alle huiskamers tonen iets van achtergelaten culturen, het deel van hun identiteit dat de bewoners te danken hebben aan hun (voor)ouders. Er wonen hier in ieder geval Surinamers, Marokkanen, Turken, Chilenen, (oer-)Hollanders, Afghanen en Polen. Het is een van die plaatsen waar de multiculturele samenleving in is verzand. Je raakt je culturele achtergrond niet zomaar kwijt. Zeker niet wanneer al je buren een andere hebben. Als moslim moet je je daarbij ook nog eens wapenen tegen de logge ideologiemachine van de staat; een angst die je hier kan voelen.
Interculturele contacten blijven voornamelijk beperkt tot het trappenhuis, discriminatie ook (op een rassenrelletje na). Voor vriendschappelijkere gemeenschap richt men zich op buren met dezelfde achtergrond.